Islam du nhập vào Champa khoảng thế kỷ 9, nhưng phát triển cực thịnh vào thế kỷ thứ 16 ảnh hưởng từ quốc gia Mã Lai và một số quốc gia khác ở Đông Nam Á. Để chỉ tôn giáo Islam người Chăm phiên âm thành từ Asulam. Đối với tôn giáo Asulam thì người Chăm còn dùng từ Bani (nghĩa tương tự Muslim) được dùng rất phổ biến không chỉ dành riêng cho người Chăm Ninh Thuận, Bình Thuận, mà còn sử dụng ở người Chăm Nam Bộ, Chăm Kampuchea,… |
Hồi giáo Bani (tên Chăm: Bani Awal) là một tôn giáo độc thần, chỉ thờ phượng Allah là Đấng Tối Cao, Duy Nhất và Muhammad là vị Thiên sứ (Nabi) cuối cùng được Allah mặc khải Thiên kinh. Hệ phái Hồi giáo Bani gồm hai tầng lớp, đó là tầng lớp giáo sĩ Acar trực tiếp chỉ thờ phượng Allah, và tầng lớp tín đồ Bani Awal phục tùng giáo sĩ Acar và thờ phượng Allah. Nhưng lớp tín đồ này nếu trang bị đầy đủ kiến thức và Thiên kinh Koran thì cũng có thể trở thành giáo sĩ Acar để trực tiếp thờ phượng Allah. |
Tài liệu Hoàng Gia Champa là một tư liệu lịch sử quý đối với cộng đồng Chăm. Năm 1984, được sự giới thiệu của Viện Viễn Đông Pháp (EFEO) và Gs.B-P Lafont, nghiên cứu sinh (PhD) là: Dominique Nguyen và Po Dharma đến Viện SOCIÉTÉ ASIATIQUE để chụp tư liệu Hoàng gia Champa tại Pháp. Nhân vật chính thực hiện tài liệu Hoàng gia Pgs.Ts. Po Dharma, NCS. Dominique Nguyen, Gs.Ts. Chen Zhichao, Gs.Ts. Nguyen Tran Huan và sự cộng tác của TS.Putra Podam. |
Tài liệu Hoàng Gia Champa là một tư liệu lịch sử quý đối với cộng đồng Chăm. Năm 1984, được sự giới thiệu của Viện Viễn Đông Pháp (EFEO) và Gs.B-P Lafont, nghiên cứu sinh (PhD) là: Dominique Nguyen và Po Dharma đến Viện SOCIÉTÉ ASIATIQUE để chụp tư liệu Hoàng gia Champa tại Pháp. Vậy hai anh là người có công đầu tiên, đưa tài liệu Hoàng gia Champa để giới thiệu ra toàn thế giới,… |
Contract - Putra Podam - EFEO. Tài liệu Hoàng gia Champa. |
Po Acar là giáo sĩ chỉ "vâng mệnh, quy phục Thượng đế ALLAH". Trong ngày đầu tiên nhập đạo, Acar phải tuyên thệ rằng “Không có thần thánh nào khác ngoài Allah, và Muhammad là Thiên sứ của Ngài”. Do đó Acar chỉ luôn đề cao Allah và trao dồi Thiên kinh Koran. |
Theo quan điểm cá nhân tôi, Putra Podam, những phát biểu cho rằng Kajang (rạp) mà Acar thực hiện nghi lễ cho tín đồ Bani Awal (Hồi giáo Bani) ảnh hưởng yếu tố Yang thần bên Chăm Ahier (Chăm Balamon thờ phượng Allah) là hoàn toàn không có cơ sở. Theo phiên âm Quốc tế, Masjid là phiên âm từ tiếng Arab, là nơi thờ tự, cầu nguyện của tín đồ Islam (Muslim – Hồi giáo), là nơi thờ phượng Allah, Đấng Tối cao và Duy nhất. Tại Việt Nam, chữ Masjid hiện nay thường dịch là Thánh Đường. Còn người Chăm từ Masjid được phiên âm thành Magik (Thánh đường) |
Po Romé là một vị vua Champa theo Islam (Hồi giáo Champa), kế thừa từ triều đại Po Mâh Taha cũng là một vị vua Champa Islam hùng mạnh. Theo Hán Việt thì Po Romé có tên là Bà Lâm (1627-1651). Trong khi lịch sử và gia phả ở Malay thì Po Romé có tên là Nik Mustafa, tên đầy đủ là: Nik Mustafa Bin Wan Abul Muzaffar Waliyullah. Tên thường gọi là Agong Ronan, sau khi lên ngôi, niên hiệu của Po Romé trong sử Malay là Sultan Abdul Hamid Shah. |
MUHAMMAD BUDI: Bismillaahir Rahmaanir Raheem Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh: [Nhân danh Allah Đấng rất mực độ lượng, Đấng rất mực khoan dung, Allah ban bình an, may mắn và phước lành]. |
Thánh đường Islam nói chung và thánh đường Bani Islam hay Bani Awal nói riêng đều có dáng dấp Kubah mái vòm của các thánh đường Islam trên thế giới. Thánh đường thường xây theo hướng Đông – Tây (hướng quy định), hoặc xây dựng cửa chính từ hướng khác (phụ thuộc), nhưng hướng hành lễ phải bắt buộc là hướng thánh địa Makkah (hướng hành lễ kiblah). Bên trong thánh đường chính diện có hậu tẩm là nơi giáo sĩ Imam đứng hướng dẫn tín đồ hành lễ, và lệch sang bên phải vài mét (từ dưới nhìn lên) có Minbar là nơi giáo sĩ Katip (khotip) thuyết giảng (khutbah) giảng giáo lý. Minbar không được đặt nơi trung tâm mà phải đặt lệch sang bên phải. |
Cham Photos »
Cham websites »
Cham literatures »
Cham Heritage »
Cham Video »
Lễ tấu chức sư cả Cham Bani
Ramadan Cham Bani