#

Thiên kinh Koran của Islam toàn bộ có 30 chương (Juz) bao gồm 114 bài (Surah). Các tín đồ Islam tin rằng Thiên kinh này được mặc khải thông qua thiên thần Jibril (Gabriel) đến cho Thiên sứ Muhammad. Do Thiên sứ Muhammad là người không biết chữ, nên mỗi câu Thiên kinh được mặc khải cho 5 người khác phải học thuộc lòng cả 30 chương, những vị này được gọi là Hafis và rất được tôn trọng. Ngoài ra Thiên kinh Koran còn ghi chép lại trên vỏ cây, tấm gỗ, da lạc đà, vải, … Quyển Thiên kinh trọn vẹn đầu tiền ra đời với phần mở đầu là surah Al-Fatihah (khai đề) và kết thúc là surah An Nas.

#

Gần đây có nhiều tranh cãi trong cộng đồng Chăm xung quanh từ “Bani”/ “Bàni”/ “Bà Ni”/ “Bà ni” (có nhiều cách viết khác nhau của từ này, tôi chọn cách viết “Bani” vì nó là phiên âm của từ trong tiếng Chăm, một từ gồm có hai âm tiết). Trong đó, có ý kiến tái khẳng định ý nghĩa của Bani như nó từng được hiểu trước đây. Bên cạnh đó, có ý kiến hoàn toàn mới, dường như thuật ngữ “Bani” mang ý nghĩa riêng của nó được thể hiện qua các hình thức hành đạo, nghi lễ tôn giáo đang được nhìn thấy từ giáo dân. Tất nhiên, mỗi ý kiến đều có lý do và bằng chứng để chứng minh cho quan điểm của mình. Nhưng rất tiếc, các ý kiến đó chỉ mang tính chất hạn hẹp, không dựa trên góc nhìn toàn diện, không quan tâm đến những yếu tố bên ngoài có sự liên đới về nhiều giá trị tín ngưỡng chung. Đặc biệt, khi nghiên cứu đến “Bani”, các nhà nghiên cứu dường như đã bỏ ngỏ một vấn đề cốt lõi trong tôn giáo Bani, đó là các kinh sách Bani được các vị Acar lưu giữ.

#

Để đón mừng ngày ĐẠI LỄ (HAREI RAYA) nhân dịp lễ Eid al-Adha (WAHA) 2021 mà tín đồ Chăm Bani thường gọi: Harei: WAHA, đây là một trong hai Đại Lễ trong năm sau lễ RAMADAN (RAMAWAN) của hệ phái giáo sĩ Acar theo AGAMA: AWAL (tiếng phổ thông gọi: HỒI GIÁO và Quốc tế gọi: ISLAM). Nhân đại lễ (Harei Raya) Eid al-Adha (WAHA) 2021, Hội Champa Bani Quốc (Champa Bani International Community) thông báo chính thức kế hoạch tổ chức “PUEC ARIYA” dành cho giáo sĩ Acar ở hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận.

#

​Bani là phiên âm tiếng Arabic (Arab - Ả Rập). Nghĩa là “đạo”, nhưng ở Champa Bani thường dùng với nghĩa “tín đồ” hay “Muslim” chỉ thờ phượng Allah (Awluah) là Đấng Tối Cao, Duy Nhất và Muhammad (Muhamat) là vị Thiên sứ (Nabi-Rasul) cuối cùng được Allah mặc khải Thiên kinh Quran (Koran).

#

Tín đồ Bani Awal (Awal), theo tôn giáo Hồi giáo Awal (Hồi giáo dòng Awal là Hồi giáo vương quốc Champa từ xưa đến nay), đây là Hồi giáo ảnh hưởng tính bản địa Champa. Khác với tín đồ Bani (Quốc tế: Muslim) ở Nam Bộ theo Hồi giáo Islam (Hồi giáo chính thống) là Hồi giáo đang hoàn thiện dần theo Thiên kinh Koran. Cả hai nhánh đều thuộc Hồi giáo (Islam), vì cùng giáo chủ (nabi Muhammad), cùng thờ Đấng Tối cao Allah, và dùng thiên kinh Koran (Quran).

#

Đầu từ sau thế kỷ XV, khi nền văn minh Ấn Độ sụp đổ ở Champa cũng như các quốc gia Đông Nam Á. Vì vậy, không nên gọi “Chăm Bàlamôn” mà phải trả về nghĩa gốc, tên tự gọi của dân tộc Chăm là “Chăm Ahiér” (nhóm Chăm theo Islam giáo sau) và Chăm Islam giáo cũ là “Chăm Awal” (nhóm Chăm theo Islam giáo trước)."

#

Chăm Bani tại Việt Nam, tồn tại hai nhánh chính: Hồi giáo Islam (Bani Islam - Islam hay Hồi giáo chính thống) và Hồi giáo Bani (Bani Awal: là Hồi giáo dòng Bani hay Hồi giáo Champa hay). Để phân biệt giữa hai tín đồ người Chăm thường gọi tín đồ Chăm Islam (Muslim) và tín đồ người Chăm Bani (Awal hay Asulam).

#

Nhằm triển khai thực hiện đọc Thiên kinh KORAN hiệu quả, đúng và ngày càng hoàn thiện dần cho giới giáo sĩ Acar (Ulama), Hội Champa Bani Quốc tế (Champa Bani International Community) thông báo kế hoạch tổ chức Hội thi đọc thiên kinh KORAN dành cho học sinh, sinh viên, thanh niên và giáo sĩ Acar Chăm nhân dịp Ramadan 2021.

#

Wudu - Niat (mak aia). Theo nghĩa giáo lý Wudu là dùng nước rửa bốn phần của cơ thể, gồm mặt, đôi tay, đầu và đôi chân, theo cung cách giáo lý qui định mang ý nghĩa tôn thờ Allah. Wudu rất quan trọng đối với tín đồ Islam nói chung và tín đồ Awal nói riêng, bởi vì hành lễ Solat là cuộc sống tâm linh hàng ngày, giống như con người không thể tồn tại mà không có nước.

#

Ký tự Rumi Campa, dân tộc Champa sẽ tiếp cận với văn minh hiện đại Tây phương nhanh nhất, cơ hội thoát nạn mù chữ Thrah Chăm và tinh thần dân tộc tự hào nhất vì đã có ba bộ chữ viết: chữ viết phổ thông là Thrah Chăm, chữ viết Rumi Campa cùng với chữ viết tôn giáo Awal Bani và Arabic cho Thiên kinh Koran.