Tài liệu Hoàng Gia Champa là một tư liệu lịch sử quý đối với cộng đồng Chăm. Năm 1984, được sự giới thiệu của Viện Viễn Đông Pháp (EFEO) và Gs.B-P Lafont, nghiên cứu sinh (PhD) là: Dominique Nguyen và Po Dharma đến Viện SOCIÉTÉ ASIATIQUE để chụp tư liệu Hoàng gia Champa tại Pháp. Nhân vật chính thực hiện tài liệu Hoàng gia Pgs.Ts. Po Dharma, NCS. Dominique Nguyen, Gs.Ts. Chen Zhichao, Gs.Ts. Nguyen Tran Huan và sự cộng tác của TS.Putra Podam. |
Tài liệu Hoàng Gia Champa là một tư liệu lịch sử quý đối với cộng đồng Chăm. Năm 1984, được sự giới thiệu của Viện Viễn Đông Pháp (EFEO) và Gs.B-P Lafont, nghiên cứu sinh (PhD) là: Dominique Nguyen và Po Dharma đến Viện SOCIÉTÉ ASIATIQUE để chụp tư liệu Hoàng gia Champa tại Pháp. Vậy hai anh là người có công đầu tiên, đưa tài liệu Hoàng gia Champa để giới thiệu ra toàn thế giới,… |
Contract - Putra Podam - EFEO. Tài liệu Hoàng gia Champa. |
Po Acar là giáo sĩ chỉ "vâng mệnh, quy phục Thượng đế ALLAH". Trong ngày đầu tiên nhập đạo, Acar phải tuyên thệ rằng “Không có thần thánh nào khác ngoài Allah, và Muhammad là Thiên sứ của Ngài”. Do đó Acar chỉ luôn đề cao Allah và trao dồi Thiên kinh Koran. |
Theo quan điểm cá nhân tôi, Putra Podam, những phát biểu cho rằng Kajang (rạp) mà Acar thực hiện nghi lễ cho tín đồ Bani Awal (Hồi giáo Bani) ảnh hưởng yếu tố Yang thần bên Chăm Ahier (Chăm Balamon thờ phượng Allah) là hoàn toàn không có cơ sở. Theo phiên âm Quốc tế, Masjid là phiên âm từ tiếng Arab, là nơi thờ tự, cầu nguyện của tín đồ Islam (Muslim – Hồi giáo), là nơi thờ phượng Allah, Đấng Tối cao và Duy nhất. Tại Việt Nam, chữ Masjid hiện nay thường dịch là Thánh Đường. Còn người Chăm từ Masjid được phiên âm thành Magik (Thánh đường) |
Po Romé là một vị vua Champa theo Islam (Hồi giáo Champa), kế thừa từ triều đại Po Mâh Taha cũng là một vị vua Champa Islam hùng mạnh. Theo Hán Việt thì Po Romé có tên là Bà Lâm (1627-1651). Trong khi lịch sử và gia phả ở Malay thì Po Romé có tên là Nik Mustafa, tên đầy đủ là: Nik Mustafa Bin Wan Abul Muzaffar Waliyullah. Tên thường gọi là Agong Ronan, sau khi lên ngôi, niên hiệu của Po Romé trong sử Malay là Sultan Abdul Hamid Shah. |
MUHAMMAD BUDI: Bismillaahir Rahmaanir Raheem Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh: [Nhân danh Allah Đấng rất mực độ lượng, Đấng rất mực khoan dung, Allah ban bình an, may mắn và phước lành]. |
Thánh đường Islam nói chung và thánh đường Bani Islam hay Bani Awal nói riêng đều có dáng dấp Kubah mái vòm của các thánh đường Islam trên thế giới. Thánh đường thường xây theo hướng Đông – Tây (hướng quy định), hoặc xây dựng cửa chính từ hướng khác (phụ thuộc), nhưng hướng hành lễ phải bắt buộc là hướng thánh địa Makkah (hướng hành lễ kiblah). Bên trong thánh đường chính diện có hậu tẩm là nơi giáo sĩ Imam đứng hướng dẫn tín đồ hành lễ, và lệch sang bên phải vài mét (từ dưới nhìn lên) có Minbar là nơi giáo sĩ Katip (khotip) thuyết giảng (khutbah) giảng giáo lý. Minbar không được đặt nơi trung tâm mà phải đặt lệch sang bên phải. |
Ramadan là tên gọi tháng 9 của niên lịch Islam, người Chăm thường gọi Bulan Ramawan hay Bulan Aek (tháng lễ thức nhịn chay). Đây là tháng lễ lớn nhất của Bani Awal nói riêng và của Islam trên toàn thế giới nói chung. Tuy nhiên, tháng Ramadan của hệ phái Bani Awal có một số điểm khác biệt so với Islam chính thống giáo. |
Po Dharma, ông tên thật trong khai sinh là Quảng Văn Đủ, sinh năm 1945 tại Palei Baoh Dana (thôn Chất Thường, Ninh Thuận). Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo gồm 7 anh chị em, ông là người duy nhất bước chân vào đại học. Năm 1960-1964, ông học ở trường tư thục Bồ Đề và năm 1964 ông sang trường trung học Duy Tân (Phan Rang) cho đến đổ tú tài vào năm 1968. |