Theo dõi Facebook tranh luận về đề tài Hồi giáo Bani và đạo Bani đăng trong trang website Kauthara.Org suốt mấy tháng qua thấy có rất nhiều người vào bình luận trong đó tôi cảm thấy buồn bực cho một số bình luận đã dùng nhiều từ ngữ vô văn hóa trao đổi thay vì dùng những lời hay ý đẹp để góp ý với nhau những cái đúng sai để cùng hòa giải một cách thống nhứt, êm đẹp, và văn minh tiến bộ. Chúng ta cũng nên biết cách dùng chữ để sự giận dữ không biến thành cuộc trả thù vì chúng ta là những người sống có lý và tình để làm người đọc bình luận của mình mà không đánh giá thấp cho cả một dân tộc.

Nguyên nhân chính hình thành lễ Suk Yeng là lễ Jumaat (ngày thứ Sáu) của Islam. Lễ ngày thứ Sáu của hệ phái Bani Awal không thực hiện thống nhất mà được thực hiện tùy theo khu vực và vùng miền. Ở Campuchia được tổ chức Suk mỗi tuần một lần, ở Ninh Thuận Suk được tổ chức mỗi tháng một lần, còn ở Bình Thuận thì hoàn toàn khác biệt. Suk Yeng là dịp mà các haluw Janang cũng như mọi tín đồ Bani Awal thường phải đến thánh đường để gặp gỡ, nghe giảng đạo và thông tin từ các giáo sĩ (Acar) tại thánh đường và riêng ở mỗi gia đình thường chuẩn bị đón khách thập phương tại nhà riêng.

Nhân dịp năm mới Tây lịch 2022 và Xuân năm Nhâm Dần (con Hổ) đang đến gần, thay mặt Tổng Biên Tập Báo Điện Tử Kauthara, Hội Champa Bani Quốc Tế xin kính chúc tộc người Champa, độc giả và các bạn trẻ cùng gia đình mạnh khỏe, hạnh phúc, thành đạt. Chúc Hội đồng Sư cả Hồi giáo Bani hai tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận hãy bảo vệ “Agama Awal” một hệ phái Hồi giáo của Champa hoàn thành xuất sắc và đạt nhiều thắng lợi trong năm tới; mong các cơ quan hữu quan hãy quan tâm hơn nữa đến Hội đồng Sư cả Hồi giáo Bani.

​Người Chăm hiện nay tập trung đông nhất tại quốc gia Campuchia với ước tính khoảng 500 ngàn người, hiện sinh sống tập trung ba tỉnh: Pusak, Battambbong, Kampong Chhnang. Đa số người Chăm ở Campuchia theo đạo Hồi giáo (Islam) và số còn lại là Chăm Imam San hay Chăm Tajuh (Chăm Panduranga quen gọi là Chăm Bani Awal) với dân số khoảng 16.000 người. Chăm Imam San là nhóm Chăm duy nhất còn lưu giữ toàn bộ Ariya Chăm và một số nhạc cụ Chăm, họ thuộc lòng Ariya Chăm, đọc và viết thông thạo akhar thrah truyền thống và đặc biệt họ còn giữ một số phong tục tập quán do tiền nhân Champa để lại như: lễ Rija Praong, lễ cúng rùa biển (mbuen nduk),...

Trong quá trình lịch sử, Đông Nam Á là khu vực tập trung nhiều quốc gia và chủng tộc chia làm hai khối rỏ rệt. Dân tộc Chăm, Campuchia, Lao, Thai và Mã Lai Đa Đảo, v.v. chịu ảnh hưởng nền văn minh Ấn Giáo, trong khi đó dân tộc Việt theo khuôn mẫu văn hoá của Trung Quốc. Phát xuất từ hai nền văn minh khác nhau, dân tộc Việt và Chăm đã đón nhận hai khái niệm hoàn toàn khác nhau về qui luật cấu trúc vũ trụ. Đối với dân tộc Việt, “âm dương” là triết lý nhằm giải thích cho sinh tồn của “vũ trụ”, trong khi đó dân tộc Chăm lại dựa vào qui luật “tanaow-binai / lakei-kamei” (đực-cái / nam-nữ) để làm nền tảng để giải thích cho mối liên hệ giữa Chăm Ahier (Balamon) và Chăm Awal (Hồi Giáo). Chính đó là trọng tâm của vấn đề cần cứu xét lại trước khi đi đến kết luận dân tộc có chịu ảnh hưởng triết lý “âm dương” của dân tộc Việt hay không?

Sinh nhật cháu nội Bunga Campa 25/8/2021 tại Pháp (Paris), ông bà nội ngoại cùng gia đình chúc cháu Bunga Campa chóng lớn, khỏa mạnh là niềm vui của ông bà.

tác giả: Thương

Ts. Giả mạo Thành Đài tên thật là Thành Thanh Dải, sinh năm 1964 tại Phước Nhơn, Xuân Hải, Ninh Hải – Ninh Thuận, hiện đang định cư tại Thụy Điển. Sau khi học xong bậc trung học ở quê nhà, năm 1987 Thành Đài là người dân tộc Chăm nên được nhà nước VN ưu tiên cho du học tại Ukraine (thuộc Liên Bang Xô Viết) về ngành Chính trị học. Chưa kịp tốt nghiệp Đại học thì Liên Bang Xô Viết tan rã vào năm 1991.

Thương là tên Bí danh của một người Chăm tên thường gọi là Chị Hai, hiện nay đang sống tại Belgium (Bỉ) cùng gia đình và các con. Thương là Chị Hai rất yêu văn hóa và dân tộc Chăm, dù xa quê hương gần 40 năm, nhưng Thương vẫn theo dõi tin tức bà con ở quê nhà, qua truyền thông và Thương cũng đóng góp đáng kể cho cộng đồng và xã hội Chăm. Gần đây qua theo dõi Facebook trên mạng xã hội, thấy cộng đồng Chăm không còn tranh luận mà sự việc này đã đi xa. Chị Hai Thương viết bài tâm tình gửi Báo Điện Tử Kauthara*ORG

Hy vọng tất cả cùng nhau chung sống hòa bình đoàn kết xây dựng tình yêu thương dân tộc Chăm trong và ngoài nước đều là anh em, bàn tay ngón ngắn ngón dài, gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau... cầu cùng ơn đức trời cao Ban cho con cháu ngày sau sum vầy.. Bài thơ cảm tác nhớ ơn Ngài TS. Po Dharma đã hy sinh cho dân tộc Chăm.