#

Không rực rỡ như các dân tộc ở vùng cao Tây Bắc, trang phục phụ nữ Chăm thể hiện nét duyên độc đáo, vừa kín đáo nhưng lại quyến rũ lạ thường. Với những chiếc khăn bay phấp phới tay trong tay rảo bước trên bậc tam cấp đến những ngôi tháp uy nghiêm, cổ kính. Trang phục phụ nữ Chăm là sự kết hợp hài hòa của nhiều yếu tố, từ những tua sợi vải màu đỏ làm đẹp cho đôi tai, những dây thắt lưng rực rỡ hoa văn giúp những đường cong thiếu nữ thêm duyên dáng, gợi cảm.  Văn hóa Chăm cuốn hút du khách gần xa một phần nào đó cũng bởi những nét độc đáo của chiếc áo dài Chăm gắn với thiếu nữ Chăm hiền hòa, xinh xắn. 

#

Áo dài Chăm (Aw kamei) là một biểu tượng truyền thống, là linh hồn cốt túy của dân tộc, sắc thái nổi bật nhất của bản sắc dân tộc Chăm. Đặc biệt là sự giao thoa , tiếp biến văn hóa Chăm Kinh. Qua quá trình giao thoa tiếp biến văn hóa không tránh khỏi biến đổi tùy theo từng hoàn cảnh trong lịch sử những nền tảng ban đầu, những nét đặc trưng như loại áo dài bít tà, cổ trái tim luôn được lưu giữ.

#

Trang phục áo dài Kamei Chăm không xẻ tà mà ôm trọn lấy thân thể mảnh mai, nâng bước uyển chuyển trong từng thớ vải mềm mại, cổ áo có hình trái tim với những chiếc dây lấp lánh buộc chéo vai hoặc buộc ngang lưng và chiếc bông tai thổ cẩm tạo nên nét đẹp duyên dáng, kín đáo riêng có của phụ nữ Chăm trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận. Dịu dàng, thanh thoát như một đóa sen, người phụ nữ Chăm trong trang phục áo dài truyền thống rực rỡ nét yêu kiều, kiêu sa làm say đắm bao du khách khi ghé thăm nơi này.

#

Nơi em sống là huyện Thuận Nam - Ninh Thuận. Vùng đất mà người người đều chỉ nghĩ đến nắng và gió, thế nhưng vùng đất khô cằn ấy lại làm nao lòng những ai ghé qua. Trang phục em mặc là áo dài truyền thống của dân tộc Chăm, tượng trưng cho người phụ nữ Champa dịu dàng, chịu thương chịu khó. Tuy dịu dàng là thế, nhưng trong em vẫn luôn mạnh mẽ, luôn nỗ lực như cây Tagalau để dốc hết lòng vì dân tộc và Đất Nước.

#

Áo dài Chăm có một nét đẹp kiêu sa, độc đáo, rất riêng. Có ai đã từng ngắm nữ sinh cấp ba trong giờ tan trường mới thấy được nét yêu kiều e ấp đến dường nào. Khóac lên chiếc áo dài truyền thống dân tộc như làm cho các cô toát lên một nét đẹp huyền bí. Dáng người trở nên thẳng và cao hơn. Một vẻ đẹp thùy mị kín đáo ôm sát châu thân, lộ lên một nét gợi cảm của phần cổ vừa thanh tao vừa hấp dẫn. Chiếc váy bên trong được may bằng chất liệu bóng và mềm mại tạo thành những đợt sóng vừa dịu dàng vừa uyển chuyển mỗi bước đi.Để cấu thành một bộ trang phục phụ nữ Chăm truyền thống hoàn chỉnh phải hội tụ đủ các yếu tố gồm: áo dài, váy, talei kabak (dây thắt lưng chéo), talei ka-in (dây thắt lưng ngang), khăn đội đầu, khuyên tai và trang sức đeo cổ bằng hạt cườm đen óng. Khi khoác lên, những trang phục ấy tạo cho người phụ nữ Chăm dáng vẻ quyến rũ và duyên dáng đến lạ kỳ.

#

Đứng trước thế lực thù địch trong và ngoài nước, Nhà nước luôn đi theo hướng tích cực vận động xây dựng toàn dân. Những loại mọt lợi dụng tôn giáo tuyên truyền, phỉ bán vì lợi ích riêng, vì háo danh,  điển hình như ông Thành Phần, bà Châu Thị Cành lợi dụng sự tự do tôn giáo kích động, vận động tín đồ chống phá tổ chức tôn giáo của Nhà nước. Bọn họ tuyên truyền các chức sắc Chăm nên:

#

Tôn giáo là lĩnh vực nhạy cảm, thu hút sự chú ý của dư luận trong nước và quốc tế. Đây cũng là lĩnh vực dễ bị lợi dụng vào các hoạt động gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định chính trị - xã hội. Việt Nam có chính sách nhất quán là tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân; các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật. Không được phân biệt đối xử vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo hay vi phạm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân. Năm 2021, khi thực hiện việc đổi thẻ Căn cước công dân (CCCD) gắn Chíp, trong cộng đồng Chăm xuất hiện việc tranh chấp tên gọi tôn giáo giữa “Hồi giáo” đã tồn tại trong Danh mục tôn giáo của Ban Tôn giáo Chính phủ và cái gọi là tôn giáo “Bani” một cái tên chưa từng tồn tại trong lịch sử tôn giáo của Champa xưa.

#

AWAL: Là tín đồ Chăm Bani đã theo Asulam từ trước, từ thế kỷ thứ 9 cho đến thế kỷ 17 (triều đại Po Rome) nhưng vẫn tiếp nhận văn hóa bản địa Champa. Thuật ngữ Awal (gốc từ Ả Rập) có nghĩa là “đầu tiên, trước” để ám chỉ cho những tín đồ Chăm Bani đã theo Asulam từ nhiều triều đại trước cho đến triều đại vua Po Rome (1627-1651) và chỉ chấp nhận Po Allah Thượng đế, là Đấng Tối cao và Duy nhất. Vậy, từ AWAL chỉ xuất hiện từ thế kỷ 17, và Awal vẫn mang nghĩa chính là Asulam. AHIER: Là người Chăm theo Ấn giáo thường gọi là Balamon, nhưng tiếp nhận nhiều nghi lễ mang yếu tố bản địa Champa. Thuật ngữ Ahier (gốc từ Ả Rập) có nghĩa là “muộn, sau” để ám chỉ cho người Chăm Balamon chấp nhận thờ thêm Po ALLAH sau khi thời  vua Po Rome hóa giải. Po ALLAH xuất hiện trong cộng đồng Chăm Balamon không phải là Thượng đế Duy nhất mà là Ðấng Tối Cao đứng đầu trong danh sách các thần linh quan trọng khác của người Chăm Balamon ở Panduranga như Brahman, Vishnu, Shiva.

#

Lương Tri làng Chăm duy nhất huyện miền núi Ninh Sơn, Ninh Thuận, có dân số có 823 hộ dân với 3.534 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Chăm theo đạo Hồi giáo (AWAL). Trong những năm qua, làng Chăm Lương tri nằm trong chương trình mục tiêu Quốc gia về nông thôn mới, đã được sự quan tâm đầu tư của chính quyền Việt Nam về cơ sở hạ tầng khang trang thay đổi diện mạo bộ mặt nông thôn.

#

Ngày 17/03/2023, Ông Phạm Văn Hậu Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy Ninh Thuận viếng thăm và chúc mừng lễ Ramadan (Ramawan) 2023. Ông Phạm Văn Hậu thay mặt HĐND, UBND, UBMTVN tỉnh, ân cần thăm hỏi chức sắc, chức việc trong Ban Thường trực Hội đồng Sư cả Hồi giáo Bani tỉnh và thông báo khái quát những thành tựu nổi bật của tỉnh trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh trong năm 2022 và những chủ trương, định hướng lớn của tỉnh trong năm 2023; ông ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp tích cực của các vị chức sắc và tín đồ Bani, đặc biệt tổ chức Hội đồng Sư cả Hồi giáo Bani tỉnh đã gắn bó, đồng hành, góp phần tạo nên những thành quả chung của tỉnh nhà.